Γρίπη και κρυολόγημα: Για πόσες μέρες είναι μεταδοτικά

Με τον καιρό να αλλάζει άρδην και τον χειμώνα να μας “κλείνει το μάτι” πλέον για τα καλά, ολοένα και περισσότεροι από εμάς θα πέσουμε “θύματα” του κρύου καιρού, με το κρυολόγημα και την εποχική γρίπη να είναι οι πιο συνήθεις αιτίες που μας κρατούν στο σπίτι. Αλλά πόσες μέρες πρέπει να παραμείνουμε στο σπίτι για να μην κολλήσουμε τους άλλους;

Και αν κάποιος άλλος έχει γρίπη, ή κρυολόγημα, πόσες μέρες πρέπει να “κρατήσουμε τις αποστάσεις μας” από εκείνον, για να μην αρρωστήσουμε και εμείς;

Γρίπη

Τι είναι η γρίπη;

Είναι μια ιογενής λοίμωξη που “βαραίνει” το κεφάλι και το στήθος σας. Συνήθως θα έχετε μια ρινική καταρροή ή συμφόρηση (μερικές φορές και τα δύο την ίδια ημέρα), υγρά μάτια, πονόλαιμο και, ίσως, βήχα. Και σαν να μην έφτανε αυτό, το σώμα σας θα πονά, θα είστε κουρασμένοι και θα αναπτύξετε πιθανώς αρκετά υψηλό πυρετό. Μπορεί να αισθανθείτε αυτά τα συμπτώματα πρώτα, προτού αναπτύξετε και αναπνευστικά συμπτώματα. Η γρίπη είναι πολύ πιο εξουθενωτική από ένα ένα βαρύ κρυολόγημα.

Πότε είναι η περίοδος της γρίπης;

Η εποχική γρίπη αρχίζει συνήθως το φθινόπωρο (αρχές Οκτωβρίου περίπου) και διαρκεί όλον το χειμώνα. Μια μελέτη που δημοσιεύθηκε στο ιατρικό περιοδικό PLoS Pathogens έδειξε ότι οι ιοί της γρίπης μεταδίδονται πιο εύκολα το χειμώνα, όταν ο αέρας είναι ψυχρός και ξηρός.

Για πόσο καιρό είναι μεταδοτική;

Η γρίπη είναι μεταδοτική

• 1 ημέρα ΠΡΙΝ και
• 5-7 ημέρες ΜΕΤΑ την έναρξή της

Τα μικρά παιδιά, οι άνθρωποι άνω των 65 ετών, τα άτομα με εξασθενημένο ανοσοποιητικό σύστημα και οι άνθρωποι με ανίατη ασθένεια διατρέχουν αυξημένο κίνδυνο θανάτου από τη γρίπη. Οι έγκυες γυναίκες διατρέχουν επίσης μεγαλύτερο κίνδυνο, ενώ μπορεί επίσης να προκαλέσει πρόωρο τοκετό.

Κρυολόγημα

Τι είναι το κρυολόγημα;

Τα κρυολογήματα είναι επίσης ιοί. Σύμφωνα με τους ειδικούς, υπάρχουν περισσότεροι από 100 τύποι ιών που προκαλούν κρυολόγημα. Χτυπούν το αναπνευστικό σύστημα ακριβώς όπως η γρίπη, προκαλώντας ρινική καταρροή ή βουλωμένη μύτη, υγρά μάτια, πονόλαιμο και, μερικές φορές, βήχα. Υπάρχει πιθανότητα να αναπτύξετε και πυρετό, αλλά θα είναι αρκετά χαμηλός και δεν θα εμπνέει ανησυχία. Σε αντίθεση με τη γρίπη, ένα κρυολόγημα εξελίσσεται σταδιακά και αργά. Οι περισσότεροι άνθρωποι καταλαβαίνουν ότι “θα κρυολογήσουν” τουλάχιστον μία ημέρα νωρίτερα.

Ποια περίοδος είναι η χειρότερη για το κρυολόγημα;

Τα κρυολογήματα τείνουν να είναι πιο συχνά το φθινόπωρο και τον χειμώνα, επειδή τότε είναι που οι άνθρωποι βρίσκονται περισσότερο χρόνο σε εσωτερικούς χώρους. Ο ιός υπάρχει στα σταγονίδια του βήχα και του φτερνίσματος. Αυτά τα σταγονίδια εξαπλώνονται στον αέρα και κατακάθονται σε διάφορες επιφάνειες (πόμολο πόρτας, διακόπτες, τηλεχειριστήρια, πληκτρολόγια κλπ) που τις ακουμπάνε πολλά χέρια καθημερινά. Από εκεί μολύνουν πολλούς άλλους ανθρώπους που θα τα αγγίξουν και στη συνέχεια θα ακουμπήσουν το ίδιο τους το πρόσωπο.

Για πόσο καιρό είναι μεταδοτικό το κρυολόγημα;

Τα κρυολογήματα είναι μεταδοτικά από

• περίπου 1 εβδομάδα ΠΡΙΝ αρρωστήσετε και
• ΜΕΧΡΙ όλα τα συμπτώματά σας να έχουν υποχωρήσει, κάτι που μπορεί να διαρκέσει μέχρι και δύο εβδομάδες

http://www.iatropedia.gr/
http://www.healthline.com

ΚΑΠΝΙΣΜΑ ΚΑΙ ΕΞΑΡΤΗΣΗ

Το κάπνισμα ως ένα βαθμό οφείλεται στην εξάρτηση που προκαλεί η νικοτίνη, μια ουσία που περιέχεται στα φύλλα του καπνού.

Τι γίνεται ακριβώς μέσα μας όταν ανάβουμε ένα τσιγάρο;  Η νικοτίνη με την εισπνοή του καπνού του τσιγάρου  μπαίνει στην κυκλοφορία του αίματος . Στον εγκέφαλο φτάνει μέσα σε λίγα δευτερόλεπτα. Εκεί δεσμεύεται σε υποδοχείς και προκαλεί την έκκριση αδρεναλίνης. Η έκκριση αδρεναλίνης προκαλεί ταχυκαρδία, αγγειοσύσπαση, απελευθέρωση γλυκόζης κ.α.

Η περιεκτικότητά της νικοτίνης στο αίμα πέφτει κατά 50% σε μισή ώρα μετά από μία εισπνοή καπνού και κατά 75% στα τρία τέταρτα της ώρας. Ο καπνιστής νιώθει έτσι την ανάγκη να αποκαταστήσει  τα επίπεδα της νικοτίνης. Γι’ αυτό οι περισσότεροι καπνίζουν περίπου ένα πακέτο την ημέρα, περίπου 2 τσιγάρα την ώρα.

Επειδή  τα επίπεδα μειώνονται στη διάρκεια της νύχτας, το πρώτο πρωινό τσιγάρο αποτελεί πάντα μια έντονη ευχαρίστηση, που αποδίδεται στο ότι η νικοτίνη προκαλεί την έκκριση της ντοπαμίνης , μιας ουσίας που συνδέεται με το αίσθημα  της ευχαρίστησης και της ικανοποίησης. Με την πάροδο του χρόνου περισσότεροι νευρώνες διεγείρονται  και απαιτούν τη δική τους ποσότητα νικοτίνης, κάτι που οδηγεί τον καπνιστή

να καπνίζει περισσότερα τσιγάρα. .

ΣΥΝΕΠΕΙΕΣ ΤΟΥ ΚΑΠΝΙΣΜΑΤΟΣ

Το κάπνισμα συνδέεται άμεσα με πολλές σοβαρές παθήσεις  σε διάφορα  συστήματα του ανθρωπίνου σώματος:

• Αναπνευστικό σύστημα : το 90% των ασθενών με Χρόνια Αποφρακτική Πνευμονοπάθεια (ΧΑΠ) είναι καπνιστές. Επίσης το τσιγάρο επιδεινώνει το βρογχικό άσθμα και μειώνει την ανταπόκριση στην εισπνεόμενη θεραπεία, ενώ επιδεινώνει το σύνδρομο άπνοιας στον ύπνο.
• Καρκίνος : Το κάπνισμα ευθύνεται για τις περισσότερες μορφές του καρκίνου του πνεύμονα και περίπου για το ένα τρίτο άλλων μορφών καρκίνου όπως του στόματος, του λάρυγγα , του οισοφάγου, του μαστού, της ουροδόχου κύστης, του παγκρέατος.
• Καρδιαγγειακό σύστημα : Αυξάνει σημαντικά τον κίνδυνο εμφράγματος του μυοκαρδίου και αγγειακών εγκεφαλικών επεισοδίων.
• Πεπτικό σύστημα : Αυξάνει τη συχνότητα γαστρίτιδας – έλκους και επιδεινώνει τα συμπτώματα της γαστρο-οισοφαγικής παλινδρόμησης.
• Ουροποιογεννητικό σύστημα : Σχετίζεται με πρόκληση ανικανότητας και στειρότητας στους άνδρες, και υπογονιμότητα και πρόωρη εμμηνόπαυση στις γυναίκες.
• Εγκυμοσύνη: Το κάπνισμα έχει ενοχοποιηθεί για πρόκληση

– πρόωρου τοκετού,

– αποκόλληση πλακούντα,

– καθυστέρηση στην ανάπτυξη του εμβρύου

– διαταραχές στην ανάπτυξη του νευρικού συστήματος,

– αυξημένη συχνότητα παιδικού άσθματος.

ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΕΣ ΔΙΑΚΟΠΗΣ ΚΑΠΝΙΣΜΑΤΟΣ

Αρκετές μελέτες έχουν δείξει ότι οι περισσότερες προσπάθειες διακοπής που κάνει κάποιος μόνος του, συνδέονται με χαμηλά ποσοστά επιτυχίας (3-5%). Όλες οι μελέτες συμφωνούν πως υψηλότερα ποσοστά επιτυγχάνονται όταν οι καπνιστές ζητούν βοήθεια από τους ειδικούς. Δύο προσεγγίσεις έχουν ένδειξη ισχυρής αποτελεσματικότητας για τη διακοπή του καπνίσματος σύμφωνα και με τις οδηγίες διεθνών επιστημονικών εταιρειών :

ΣΥΜΒΟΥΛΕΥΤΙΚΗ ΠΑΡΑΙΝΕΣΗ: Περιλαμβάνει την κινητοποίηση του καπνιστή , την επισήμανση των κινδύνων από το κάπνισμα, την αναφορά στα οφέλη από τη διακοπή του καπνίσματος, τη συζήτηση των διαφόρων προβλημάτων που πιθανόν να προκύψουν κατά την προσπάθεια διακοπής  όπως πχ. τα συμπτώματα στέρησης, την κακή διάθεση, την αύξηση βάρους, την πρόληψη των υποτροπών και τους τρόπους αντιμετώπισης τους .

ΦΑΡΜΑΚΕΥΤΙΚΗ ΑΓΩΓΗ: Περιλαμβάνει τα υποκατάστατα νικοτίνης (NRTs) ταοποία διατίθενται σε διάφορες μορφές, όπως τσίχλες, διαδερμικά αυτοκόλλητα (patch), υπογλώσια δισκία κ.α. και από την άλλη τη χορήγηση φαρμακευτικών ουσιών που είναι εγκεκριμένες για τη χρήση τους στη διακοπή του καπνίσματος όπως είναι υδροχλωρική βουπροπιόνη και η βαρενικλίνη.

Ο συνδυασμός των δύο, δηλαδή  της συμβουλευτικής παραίνεσης και της φαρμακευτικής θεραπείας  θεωρείται ότι αποφέρει τα καλύτερα αποτελέσματα στον επιθυμητό στόχο που είναι η διακοπή του καπνίσματος.

ΩΦΕΛΗ ΑΠΟ ΤΗ ΔΙΑΚΟΠΗ ΤΟΥ ΚΑΠΝΙΣΜΑΤΟΣ

Τα βραχυπρόθεσμα και τα μακροπρόθεσμα ωφέλη από τη διακοπή του καπνίσματος σύμφωνα με υπολογισμούς που έχουν γίνει  είναι:

Σε 20 λεπτά: Η αρτηριακή πίεση και η ταχυκαρδία που οφείλονται στο κάπνισμα υποχωρούν

Σε 8 ώρες: Τα επίπεδα του CO θα μειωθούν ενώ τα επίπεδα του οξυγόνου επανέρχονται στο φυσιολογικό

Σε 48 ώρες: Η πιθανότητα καρδιακής προσβολής θα αρχίσει να μειώνεται. Η νικοτίνη απομακρύνεται  από το σώμα. Οι αισθήσεις και ιδίως η γεύση και η όσφρηση επανέρχονται σε σημαντικό βαθμό

Σε 72 ώρες: Ο βήχας και η απόχρεμψη θα υποχωρήσουν σημαντικά.

Σε 1 χρόνο: Ο κίνδυνος καρδιακής προσβολής θα μειωθεί κατά 50%. Η αναπνευστική λειτουργία θα είναι εμφανώς βελτιωμένη και η βελτίωση αυτή θα συνεχίζεται με την πάροδο του χρόνου

Σε 5 χρόνια: Ο κίνδυνος εγκεφαλικού θα εξισωθεί με αυτό των μη καπνιστών

Σε 10 χρόνια: Ο κίνδυνος καρκίνου θα εξισωθεί σχεδόν με αυτό των μη καπνιστών

Σε 15 χρόνια: Ο κίνδυνος καρδιακής προσβολής θα εξισωθεί με αυτό των μη καπνιστών.

Ο αντιγριπικός εμβολιασμός πρέπει να γίνεται σε άτομα που ανήκουν στις λεγόμενες ομάδες υψηλού κινδύνου. Αυτές είναι:

1. Άτομα ηλικίας 60 ετών και άνω.

2. Εργαζόμενοι σε χώρους παροχής υπηρεσιών υγείας (ιατροί και νοσηλευτικό προσωπικό και λοιποί εργαζόμενοι).

3. Παιδιά και ενήλικες που παρουσιάζουν ένα ή περισσότερους από τους παρακάτω επιβαρυντικούς παράγοντες ή χρόνια νοσήματα

• Άσθμα ή άλλες χρόνιες πνευμονοπάθειες
• Καρδιαγγειακή νόσο
• Ανοσοκαταστολή (κληρονομική ή επίκτητη εξαιτίας νοσήματος ή θεραπείας).
• Μεταμόσχευση οργάνων
• Δρεπανοκυτταρική νόσο (και άλλες αιμοσφαιρινοπάθειες)
• Σακχαρώδη διαβήτη ή άλλο χρόνιο μεταβολικό νόσημα
• Χρόνια νεφροπάθεια
• Νευρομυϊκά νοσήματα

4.Έγκυες β΄ και γ΄ τριμήνου

5. Παιδιά που λαμβάνουν μακροχρόνια ασπιρίνη (π.χ. παιδιά με νόσο Kawasaki, ρευματοειδή αρθρίτιδα κ.ά.), για τον πιθανό κίνδυνο εμφάνισης συνδρόμου Reye μετά από γρίπη

6. Άτομα που βρίσκονται σε στενή επαφή με παιδιά

7. Οι κλειστοί πληθυσμοί (προσωπικό και εσωτερικοί σπουδαστές γυμνασίων-λυκείων, στρατιωτικών και αστυνομικών σχολών, ειδικών σχολείων ή σχολών, τρόφιμοι και προσωπικό ιδρυμάτων κ.ά.)

Πνευμονιοκοκκική νόσος

Η πνευμονιοκοκκική νόσος προκαλείται από ένα βακτήριο, τον πνευμονιόκοκκο ( Streptococcus pneumoniae)που αποτελεί μία από τις πιο συχνές αιτίες σοβαρών λοιμώξεων. Προσβάλλει κυρίως μικρά παιδιά αλλά και ενήλικες μεγαλύτερης ηλικίας. Ο παθογόνος αυτός μικροοργανισμός μεταφέρεται μέσω μολυσμένων σταγονιδίων και προσκολλάται στους βλεννογόνους της μύτης και του φάρυγγα πολλών ανθρώπων, χωρίς να προκαλεί συμπτώματα (φορείς).
Μπορεί να εκδηλωθεί με πολλές μορφές όπως:

• Πνευμονία
• Μηνιγγίτιδα
• Σηψαιμία
• Οξεία Μέση Ωτίτιδα (κυρίως στα μικρά παιδιά)
• Παραρρινοκολπίτιδα

Στις ομάδες υψηλού κινδύνου με μεγαλύτερη πιθανότητα να νοσήσουν ανήκουν:

• Παιδιά ηλικίας < 5 ετών και ενήλικες > 50 ετών
• Παιδιά, έφηβοι και ενήλικες που παρουσιάζουν έναν ή περισσότερους από τους παρακάτω επιβαρυντικούς παράγοντες ή χρόνια νοσήματα:

-Συγγενείς ανεπάρκειες (κυρίως έλλειψη της lgG2)
-Ανοσοκαταστολή (κληρονομική ή επίκτητη)
-δρεπανοκυτταρική νόσο
– υπερσπληνισμό, σπληνεκτομή
-Νεφρωσικό σύνδρομο ή χρόνια νεφρική ανεπάρκεια
-Σακχαρώδη διαβήτη ή άλλο χρόνιο μεταβολικό νόσημα
-Καρδιαγγειακή νόσο
-Χρόνιες πνευμονοπάθειες
– καπνιστές

Η Ελληνική Πνευμονολογική Εταιρεία, όσον αφορά τη χρήση του ηλεκτρονικού τσιγάρου, ένα θέμα που αποτελεί θέμα συζήτησης συχνά, ειδικά τον τελευταίο καιρό στα Μ.Μ.Ε., θεωρεί ότι η σωστή πληροφόρηση του κοινού είναι αναγκαία  δεδομένης της έκτασης χρήσης  του ηλεκτρονικού τσιγάρου.

Ώς εκ τούτου το ΔΣ της ΕΠΕ μετά από συνεδρίαση στις 21 Φεβρουαρίου 2012, υιοθετεί πλήρως τις θέσεις της Ευρωπαϊκής Πνευμονολογικής Εταιρείας (ERS) που διαμορφώθηκαν και με την δική μας συμμετοχή (Χ. Γκράτζιου, Αναπλ/τρια Καθηγήτρια ,Ιατρικής Σχολής Πανεπιστήμιο Αθηνών, μέλος της ΕΠΕ και Πρόεδρος  της Επιτροπής Ελέγχου Καπνού της Ευρωπαικής Πνευμονολογικής Εταιρείας) και που είναι οι εξής:

Ηλεκτρονικό Τσιγάρο : Θέση της Ευρωπαϊκής Πνευμονολογικής Εταιρείας (Εuropean Respiratory Society) – Φεβρουάριος, 2012

Η Ευρωπαϊκή Πνευμονολογική Εταιρεία(ERS), αντιτίθεται στη χρήση όλων των προϊόντων καπνού καθώς και στην προώθηση προϊόντων νικοτίνης χωρίς έγκριση όπως ο μασώμενoς καπνός, και άλλα νέα προϊόντα, που περιλαμβάνουν τα ηλεκτρονικά τσιγάρα (e-cigs), το snuss (σουηδικός ενδοστοματικό προϊόν καπνού ), τον διαλυόμενο καπνό και τον ναργιλέ.

Σε απάντηση για την επιτυχή αύξηση των πολιτικών ενάντια στο τσιγάρο, η καπνοβιομηχανία έχει αναπτύξει αυτά τα νέα προϊόντα, επιτρέποντας στους καταναλωτές να αποκτήσουν τη νικοτίνη χωρίς τη χρήση ενός τσιγάρου.

(1) Σε πολλές περιπτώσεις, αυτά τα νέα προϊόντα θεωρούνται ότι «μειώνουν την βλάβη που προκαλεί το τσιγάρο» ή ότι είναι ασφαλείς εναλλακτικές λύσεις στα συμβατικά τσιγάρα. Ωστόσο, δεν υπάρχει καμία αξιόπιστη επιστημονική μελέτη  για να τεκμηριώσει την υπόθεση αυτή.

(2) Αντίθετα, διαθέσιμες έρευνες δείχνουν ότι τα προϊόντα αυτά ενέχουν σημαντικό κίνδυνο για την υγεία των καπνιστών ,θέτοντας τους σε συνεχή υψηλό κίνδυνο για ασθένεια και έχοντας αρνητικές επιπτώσεις για την υγεία.

(3,4) Υπάρχει μια αυξανόμενη ανησυχία για τους πιθανούς κινδύνους για την υγεία που συνδέονται με την χρήση και την έκθεση στο ηλεκτρονικό τσιγάρο. Σε ένα πρόσφατο δείγμα του προϊόντος διαπιστώθηκε ότι περιέχει καρκινογόνες και τοξικές χημικές ουσίες όπως διαιθυλενογλυκόλη, ένα συστατικό που χρησιμοποιείται σαν υλικό  απόψυξης

(5) Αυτές οι ανησυχίες δεν μπορεί παρά να αντιμετωπιστούν επαρκώς με κατάλληλη αξιολόγηση και ρύθμιση από τις αρμόδιες εθνικές και ευρωπαϊκές αρχές. Ως εκ τούτου, με βάση τις τρέχουσες πληροφορίες και την διαθέσιμη έρευνα, η  Ευρωπαϊκή Πνευμονολογική Εταιρεία δεν ταξινομεί τα ηλεκτρονικά τσιγάρα ως ασφαλή εναλλακτική λύση στο κάπνισμα ούτε τα θεωρεί ένα εγκεκριμένο εργαλείο για την διακοπή του καπνίσματος ή κατάλληλα για να χρησιμοποιούνται σε χώρους όπου το συμβατικό κάπνισμα απαγορεύεται. Η Ευρωπαϊκή Πνευμονολογική Εταιρεία συνιστά να ακολουθούνται οι κατευθυντήριες οδηγίες για την αποτελεσματική θεραπεία της διακοπής του καπνίσματος που βασίζονται σε κλινικές αποδείξεις και  στις οποίες δεν υποστηρίζεται  η χρήση των προϊόντων των ηλεκτρονικών τσιγάρων.

Η Ευρωπαϊκή Πνευμονολογική Εταιρεία υποστηρίζει ότι οι καπνιστές “δεν θα πρέπει να ανταλλάσσουν ένα καρκινογόνο προϊόν με  ένα άλλο …”

(6) Η Ευρωπαϊκή Πνευμονολογική Εταιρεία υιοθετεί  πλήρως τις κατευθυντήριες γραμμές του άρθρου 14 της σύμβασης-πλαισίου για τον έλεγχο του καπνίσματος (FCTC)

(7) και ως εκ τούτου υποστηρίζει ότι η καλύτερη συμβουλή υγείας για τους καπνιστές είναι να σταματήσουν το κάπνισμα σύμφωνα με επιστημονικά τεκμηριωμένες μεθόδους.

Παραπομπές

1. Pederson LL, Nelson DE (2007), Literature review and summary of perceptions, attitudes, beliefs, and marketing of potentially reduced exposure products: communication implications. Nicotine Tob Res. 2007 May; 9(5):525‐34.
   http://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/17454709 (accessed 12 January 2012)
2. Report by the Convention Secretariat Conference of the Parties to the WHO Framework Convention on Tobacco Control(2010), “Control and prevention of smokeless tobacco products and electronic cigarettes” (Fourth session Punta del Este,Uruguay, 15–20 November 2010 FCTC/COP/4/12 (http://apps.who.int/gb/fctc/PDF/cop4/FCTC_COP4_12‐en.pdf (accessed 12 January 2012)
3. US Food and Drug Administration Statement on Cigs(2012),
   http://www.fda.gov/newsevents/publichealthfocus/ucm172906.htm (accessed 12 January 2012)
4. Health Canada – Advisory on E‐Cigs(2009,)
   http://www.hc‐sc.gc.ca/ahc‐asc/media/advisories‐avis/_2009/2009_53‐eng.php(accessed 12 January 2012)
5. Utah Tobacco Prevention And Control Program‐ position on E‐Cigs(2010),
   http://www.tobaccofreeutah.org/Ecigarettes.pdf (accessed 12 January 2012)
6. US Surgeon General (2003),
   http://www.surgeongeneral.gov/news/testimony/tobacco06032003.htm
7. Article 14 guidelines of the WHO Framework Convention on Tobacco Control(2010),
   http://www.who.int/fctc/Guidelines.pdf(accessed 12 January 2012)

European Respiratory Society statement on E-cigarettes and emerging products